Het nieuwe leren

Het eindcijfer
Dit is het laatste blogbericht dat ik in opdracht zal schrijven. Het moeilijkste gedeelte van de opdracht moet ik in deze alinea's uitvoeren. Op basis van de leerdoelen zal ik een eindcijfervoorstel doen. 

(toepassen van) kennis en inzicht
Bij de uitwerking van mijn aantekeningen in blogberichten heb ik de behandelde theorie gekoppeld aan nieuwe literatuur, waardoor ik de stof vanuit diverse invalshoeken kon bestuderen [1, 2, 5, 9, 10, 14].
Niet alleen in de blogberichten waarin de tussenopdrachten beschreven zijn [4, 7, 8, 11]  heb ik de verworven kennis toegepast. Ook voor de extra berichten [3, 12, 13, 15] vormden de vragen die de theorie bij me opriep, het uitgangspunt.

communicatie
In de afgelopen maanden heb ik via dit blog en door middel van een mondelinge voordracht de opgedane kennis gepresenteerd. Hoewel ik de laatste dertig jaar regelmatig presentaties gegeven heb, was ik voor deze voordracht net zo zenuwachtig als tijdens een spreekbeurt op de middelbare school. Uiteindelijk bleek dat mijn medestudenten mijn presentatie helder en interessant vonden.

afb. 1: William James (1842-1910)

In de blogberichten heb ik geprobeerd de kennis boeiend en geïllustreerd met bijpassend beeldmateriaal weer te geven. Daarbij mochten de verwijzingen naar de literatuur geen belemmering vormen voor het vloeiend verloop van de tekst. Om de leesbaarheid van de teksten te waarborgen heb ik door middel van voetnoten verwezen naar de geraadpleegde literatuur en webpagina's.

In navolging van William James [16] wilde ik de theorie niet alleen voor ingewijden interessant maken. De teksten moeten ook mijn dochter en mijn vrienden die de colleges niet gevolgd hebben, uitnodigen om zich verder te verdiepen in de materie.

oordeelsvorming
Regelmatig heb ik de blogs van mijn medestudenten gelezen. Ik heb gemerkt dat ik andere accenten leg en minder weet van filmtechnieken dan zij. Hierdoor schroomde ik om op hun blogs te reageren. In de loop van het semester is echter niet alleen mijn kennis (Existence) maar ook mijn zelfvertrouwen groter geworden. Nu durf ik in discussies mijn inzichten over de behandelde stof wel weer te geven. In dit opzicht heb ik een groeiproces doorgemaakt. Op grond van reacties van medestudenten en volgers van mijn blog durf ik de spreuk uit het blogbericht Luctor et ... [6] aan te vullen met het woord dat daar gewoonlijk aan gekoppeld wordt: emergo.

Het voorstel
Resumerend denk ik dat ik de beoogde leerdoelen behaald heb en de verworven kennis op een aantrekkelijke wijze heb gepresenteerd. Ik merk dat ik niet alles meer als vanzelfsprekend aanneem, maar kritisch nadenk over het waarheidsgehalte van een uitspraak [13, 15]. 

Op grond van de in het eerste college genoemde beoordelingscriteria denk ik dat mijn werk als goed gekwalificeerd kan worden. Omdat ik de ambitie heb om over enkele jaren minimaal met genoegen af te studeren, wil ik als eindcijfer een 8 voorstellen.


Blogposts: http://collegesbeeldcultuur2012marlies.blogspot.nl/
1. Van samenleving naar samen leven
2. Alfabetisch, systematisch of in werelden
3. Mela = appel = ?????
4. Moerbei
5. Als je begrijpt wat ik bedoel
6. Luctor et ...
7. Legends of the fall (2 dln.)
8. De strip is volwassen geworden
9. When boy meets girl
10. Wie vult de picknickmand?
11. De stad als bedreiging
12. Who's that girl
13, Lacan en de werkelijkheid
14. Beeldcultuur in de digitale samenleving
15. Rafaël + Leonardo = De Saussure + Peirce

Bron:
16. James, W. (2005). Pragmatisme : een nieuwe naam voor enkele oude denkwijzen. Diemen : Veen Magazines 

Bron afbeelding 1:
http://isites.harvard.edu/fs/docs/icb.topic20826.files/WilliamJames.jpg

De wijze woorden van een oude meester : evaluatie van een groeiproces

Op 27 augustus 2012 volgde ik het eerste hoorcollege Beeldcultuur, waarin de veranderingen in de samenleving centraal stonden [1]. Aan het einde van dat college kregen we de opdracht een blog bij te houden over de behandelde collegestof.

Dit was een hele andere manier van leren dan ik gewend was: ik kon de theorie naar eigen inzicht presenteren en zelf nieuwe informatie toevoegen om te laten zien dat ik de stof begrepen had. In het begin raakte ik hierdoor in paniek. De hoeveelheid onderwerpen waarover ik kon schrijven was zo groot dat het vaak moeilijk was om een keuze te maken. Om met Peirce te spreken: het kostte me heel wat hoofdbrekens voordat uit de Firstness een Secondness voortkwam.

Het blog
Zoals ik in het bericht Luctor et... [2] al aangegeven heb, worstelde ik daarnaast met de vorm van mijn blog. Hoe kon ik mijn eigen stijl behouden en de theorie toch boeiend weergeven? Na enkele weken vond ik uiteindelijk een oplossing waarmee ik tevreden kon zijn.

Naast de noodzakelijke theoretische berichten [3] schreef ik aparte berichten over wat me bezig hield. De onderwerpen waren daarbij divers: een zin in een brochure die me intrigeerde [4], een gedachte naar aanleiding van een interview [5] of een evenement dat ik bijwoonde [6]... in alles zag ik mogelijkheden om de theorie toe te passen. 

Al doende kreeg ik steeds meer plezier in dit leerproces. Ik zag verbanden met de colleges Interpretatie van cultuuruitingen, bekeek films op een andere manier en merkte dat de opgedane kennis in een andere context ook bruikbaar was. Kortom: ik maakte me de theorie eigen door er praktisch mee bezig te zijn.

afb. 1: Confucius

Oude wijn in nieuwe zakken?
In het eerste college [1] werd aangegeven dat binnen de gedigitaliseerde samenleving andere eisen gesteld worden aan individuen en instituties. Autoriteit wordt niet meer als vanzelfsprekend ervaren. Dit geldt ook binnen het onderwijs: leerlingen hebben andere mogelijkheden om kennis te vergaren. Daarnaast zijn associatief denken en het delen van kennis belangrijker geworden bij het verwerven van nieuwe kennis.

Deze manier van leren vereist een andere houding van de leerling. Reproductie van de theorie die opgeschreven is tijdens de lessen is niet meer voldoende. Juist door het praktisch bezig zijn met de theorie wordt kennis vergaard. Momenteel wordt dit als vernieuwend gezien, maar Confucius zei het eeuwen geleden al:

Vertel het me en ik zal het vergeten

Toon het me en ik zal het me herinneren

Laat het me doen en ik zal het onthouden

Bronnen:
1. Driel, H. van (2012, 27 augustus) hoorcollege "Beeldcultuur". Tilburg : Tilburg University

Blogposts: http://collegesbeeldcultuur2012marlies.blogspot.nl/
2. Luctor et... 
3. Als je begrijpt wat ik bedoel
4. Rafaël + Leonardo = De Saussure + Peirce
5. Who's that girl
6. Lacan en de werkelijkheid

Bron afbeelding 1:
http://newscenter.sdsu.edu/sdsu_newscenter/news.aspx?s=74010

Luctor et ...

afb. 1: wapen van Zeeland

Luctor, ik worstel....
De opdracht om een academisch blog voor het vak beeldcultuur bij te houden heeft me al heel wat slapeloze nachten gekost. Al sinds het eerste college worstel ik met de vorm, waarin ik mijn blog zal gieten.

In het eerste bericht heb ik - tamelijk sec - de stof beschreven die behandeld werd. Maar ik was niet echt tevreden: ik vond het niet boeiend genoeg. Daarom bekeek ik de blogs van enkele medestudenten. Ik merkte dat zij hun eigen ervaringen in het blog verwerkten.

In het tweede bericht besloot ik de rode draad over het onderwijs los te laten: ik vergeleek de stof met de branche die mij bekend was, de bibliotheek. In @De Studentcoach [1] las ik namelijk dat een blogbericht pas boeiend is, als de schrijver "bij zichzelf" blijft.

In de volgende twee berichten kon ik deze stelling toetsen: de colleges over semiotiek lieten genoeg mogelijkheden om de theorie toe te passen op de praktijk. Ik beschreef twee tekens uit mijn omgeving met een korte verwijzing naar de theorie in de bronnen. Door op deze manier te werken kon ik boeiender schrijven.

Maar toch was ik nog niet tevreden. De theorie was niet uitvoerig in het bericht verwerkt. Met Hans van Driel besprak ik de mogelijke oplossingen voor dit probleem. Hij raadde mij aan om uit te proberen, wat ik bedacht had. Vandaar het vijfde blogbericht: een metablog met achtergrondinformatie bij de berichten 3 en 4.

In dit bericht probeer ik aan te geven wat mijn ambitieniveau is. Normaliter ga ik bij alles wat ik doe voor goud. Maar in dit geval neem ik genoegen met zilver. Ik besef dat dit een leerproces is. Ik merk dat mijn kennis en vaardigheden gaandeweg groter worden. Ik hoop aan het einde van dit semester dit blog op het niveau van een 7 of een 7,5 gebracht te hebben.

Bron:
1. Erkel, I. van & Levie, S. (cop. 2011). @DeStudentcoach: social media onmisbaar voor het succes van de student. Utrecht : Spectrum

Bron afb. 1: http://www.zeeland.nl/ruimte_wonen/regio/zeeland/wapen


Van samenleving naar "samen leven"

In het eerste college “Beeldcultuur” van het studiejaar 2012/2013 stond de vraag “Hoe passend is ons reguliere onderwijs?” centraal. Deze vraag kan echter breder gesteld worden. Hoe kunnen instituties zich in de gedigitaliseerde samenleving handhaven?

De ondergang van de muziekindustrie heeft immers duidelijk gemaakt, dat het niet tijdig anticiperen op nieuwe technische ontwikkelingen grote gevolgen kan hebben. Overheidsinstellingen proberen daarom hun diensten meer te richten op de vraag van de burger; bibliotheken zijn bezig met een herdefiniëring van hun belang voor de samenleving. Maar hoe kan het onderwijs adequaat reageren en gebruik maken van het “nieuwe leren”?  

In dit blogbericht wil ik de historische context schetsen, waarbij de veranderende inzichten in het leerproces ook aan de orde zullen komen. 

Samenleving  
Traditionele gezagsdragers (adel, geestelijken, professoren, wetgevers) hebben de samenleving eeuwenlang vormgegeven. Deze elite was niet gewend aan een kritische houding vanuit de lagere sociale klassen: de mensen keken naar hen op en er werd gehandeld naar hun woord. 

De duidelijke scheiding tussen de verschillende sociale klassen verdween, toen door de toekenning van studiefinanciering ook kinderen uit de middenklassen konden gaan studeren. De nieuwe generatie jongeren zette vraagtekens bij het gezag.
 

afb. 1: protest tegen de inbeslagname van provo

Door de opkomst van het medium televisie in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw veranderde het traditionele wereldbeeld. Actualiteitenprogramma’s vormden een platform om maatschappelijke problemen onder de aandacht te brengen. Vanuit verschillende invalshoeken werd een onderwerp besproken, waardoor de kijkers zelf hun mening konden bepalen.[www.histotheek.nl]
 
In de jaren ’90 maakten technologische ontwikkelingen het mogelijk om informatie nog sneller te delen. Aanvankelijk werden deze technieken niet overal ingezet, maar vanaf 1995 is het gebruik van Internet toegenomen. De digitale revolutie begon met de opkomst van het World Wide Web (Internet)! 

Gedigitaliseerde samenleving 
Het Internet evolueerde snel. De techniek werd steeds geavanceerder. Iedere nieuwe versie voegde nieuwe mogelijkheden voor de gebruikers toe. In de eerste versies lag de nadruk nog op het zenden van informatie. Webpagina’s van instanties, bedrijven en personen waren vaak statisch: de boodschap was het belangrijkste. Toch werden al snel nieuwe toepassingen ontwikkeld. Met behulp van Flash werd het mogelijk animaties en filmpjes aan de websites toe te voegen.  

De snelheid van overdracht van informatie leidde na enkele jaren tot nieuwe ontwikkelingen: instanties gaven de gebruikers de mogelijkheid om administratieve handelingen zelf uit te voeren via hun website (web 2.0). Ook werd hen de mogelijkheid geboden een reactie achter te laten. Toch bleef de nadruk nog steeds op het "zenden van informatie" liggen. 

Inmiddels zijn de ontwikkelingen in een nieuwe fase terecht gekomen. Door de opkomst van sociale netwerken (Facebook, Hyves, Twitter) veranderen de informatiebronnen: niet alleen gevestigde instituten worden geraadpleegd, ook leken kunnen hun kennis delen. Bedrijven en instanties beginnen langzaamaan meer activiteiten op de netwerken te ontplooien. Helaas bestaan deze activiteiten nog steeds grotendeels uit het zenden, terwijl juist door co-creatie webpagina’s met vollediger content gecreëerd kunnen worden. Kortom: waardecreatie door peer-to-peerverbindingen (Hoff, 2011). 

Onderwijs  
“Ideally, teaching should entail an unending search for theoretical and methodological perspectives that inspire and challenge teacher and students alike.” Bale (1992)


In het onderwijs zijn, net als in de geïnstitutionaliseerde samenleving, autocratische principes vele eeuwen van toepassing geweest. Ook nu nog wordt kennis “Top-down” doorgegeven tijdens hoorcolleges en lessen: een autoriteit op het vakgebied bepaalt – aan de hand van zijn beeld van de gemiddelde student – welke stof op welke wijze behandeld zal worden. Meestal beperkt dit zich tot “reading, recording,responding”: de student luistert, slaat de stof op en reproduceert het geleerde aan het einde van de periode tijdens een examen. Alleen binnen het natuurwetenschappelijk en technisch onderwijs wordt al langere tijd geëxperimenteerd met aanschouwelijk onderwijs en probleemgestuurde opdrachten, waarbij de studenten hun eigen kennis en vaardigheden in kunnen brengen.

  Afb. 2: Pyramide van Bateson  


Wetenschappers hebben al enige tijd aandacht voor de verschillende manieren waarop men kennis vergaart. De antropoloog Gregory Bateson stelt dat niet alleen de omgeving waarin de mens zich bevindt het gedrag bepaalt, maar ook een aantal innerlijke factoren. Howard Gardner richt zich op meervoudige intelligentie en brengt daarbij nuances aan op basis van de talenten van de leerlingen. (Drenth, 2007). Het leerstijlenmodel van Kolb brengt onderscheid aan in de manier van benaderen van de stof.

Charles Leadbeater onderzoekt de invloed van multimediale methodes bij het veranderingsproces. Uitgevers van schoolmethoden beraden zich over de inzet van Augmented Reality bij het aanschouwelijk maken van de stof (Boekenschap. Manuscripta 1-9-2012). Maar de wezenlijke verandering zal toch doorgevoerd moeten worden vanuit de jongeren zelf.  

De laatste jaren hebben onderzoeken zich dan ook toegespitst op de zgn. “Digital natives”, jongeren die opgegroeid zijn met Internet. Verschillen zij in hun manier van informatie vergaren en verwerken van de voorgaande generaties? Het antwoord op deze vraag is positief. Jongeren van deze tijd “scannen” geschreven teksten, integreren beelden en visualiseren de problemen. Deze generatie is opgegroeid met een overweldigende hoeveelheid mogelijkheden om de tijd te besteden en kiest daaruit datgene dat zij nuttig vindt voor de eigen ontwikkeling. Het is daarom voor het onderwijs een uitdaging om aansluiting te vinden bij de interactieve belevingswereld van deze jongeren (De Bruyckere, 2011).  

Bronnen:

1. .Bale, L.S. (1992) Gregory Batesons theory of mind: practical applications to pedagogy. Gedownload van: http://www.hetbodhiblad.nl/Bodhipat_/Reflectie/reflectie.html
2. De Bruyckere, P. (2011) De jeugd is tegenwoordig : sociaal, eenzaam, lui, cool, braaf, slim, rebels .Tielt : Lannoo
3. Drenth, P. en W. Resing (2007)Intelligentie : meten en weten. Amsterdam : Nieuwezijds
4. Driel, H. van (2012, 27 augustus), hoorcollege "Beeldcultuur". Tilburg : Tilburg University
5. Hoff, R. v.d. Society 3.0 Online resource via: http://www.society30.com/ 

Internetsites:
1.  www.histotheek.nl
2 Leerstijlenmodel van Kolb leerstijlenmodel van Kolb 
3. Charles Leadbeater Charles Leadbeater
 
Bronnen afbeeldingen: 
1.http://www.geheugenvannederland.nl/
2.http://www.hetbodhiblad.nl/Bodhipat_/Reflectie/reflectie.html