Hoe krijgt een teken betekenis? Dit onderwerp hebben we in de vorige colleges Beeldcultuur behandeld. In het academisch blog dat we naar aanleiding van deze colleges bij moeten houden, heb ik de theorie praktisch toegepast: aan de hand van de semiotische driehoek en de categorieën van Peirce heb ik de iconische, indexicale en symbolische relatie van tekens in mijn omgeving onderzocht [1].
Er zijn drie mogelijke analysemethoden die overeenkomen met de begrippen uit de semiotische driehoek:
1. de paradigmatische analyse, die zich op het TEKEN richt
2. de sygmatische analyse, die zich op het OBJECT richt
3. de pragmatische analyse, die zich op de INTERPRETANT richt.
Het paradigma
Het woord paradigma is afgeleid van het Griekse woord voor voorbeeld. Thomas Kuhn introduceerde deze term in zijn wetenschapsfilosofie. Hij bedoelde hiermee niet alleen het voorbeeld dat maatgevend was, maar ook het totaal aan vooronderstellingen dat wetenschappers als kader gebruiken om de werkelijkheid te beschrijven. [2] Als deze opvatting vergeleken wordt met de categorieën van Peirce, kan gesproken worden over firstness: het paradigma is het totaal van alle mogelijke keuzes. De keuze die gemaakt wordt, sluit opties uit en stuurt de volgende keuze. Zo ontstaat een opeenvolging van paradigma's, waaruit een waarneembaar teken ontstaat.
De paradigmatische analyse
Iedere vorm van kunst is gemaakt met een bepaalde bedoeling. Het beschrijven van kunst is er op gericht de bedoeling van de kunstenaar te reconstrueren en zo betekenis te geven aan het kunstwerk. Bij een paradigmatische analyse probeert men echter zo sec mogelijk te analyseren. Het teken wordt bestudeerd zonder daar direct een betekenis aan te koppelen. In de narratologie wordt een personage bij paradigmatische lezing beschreven aan de hand van een verzameling kenmerken die verwijzen naar de persoonlijkheid [3].
Bij beeldmateriaal wordt allereerst gelet op formele kenmerken: welke keuzes heeft de fotograaf of regisseur gemaakt. Bijkomende factor is hier, dat ook duidelijk wordt welke keuzes niet gemaakt zijn. Buiten het kader van de foto gaat het beeld door zowel in ruimte als in tijd. Er is altijd een periode voorafgaand aan het shot en een periode erna.Bij de paradigmatische analyse van een foto wordt een beschrijving gegeven van alle zaken waarover we tot overeenstemming zouden kunnen komen: formaat, kleur en inhoud.
Bij de paradigmatische analyse van films worden de technische aspecten van de film bekeken. Bij de opleiding Film Studies aan Yale University leren de studenten filmfragmenten analyseren aan de hand van de volgende technische kenmerken [4]:
- mise-en-scene: hieronder vallen o.a. decor - casting - belichting
- cinematografie: hieronder vallen o.a. camerastandpunt - framing
- montage: op welke manier zijn de beelden verbonden? Door montage kan het betekeniseffect gemanipuleerd worden: plaatsen die in werkelijkheid niet naast elkaar bestaan, worden verbonden; de tijd kan uitgerekt of versneld worden.
- geluid: het belang van geluid in films wordt nauwelijks erkend. Toch speelt geluid een belangrijke rol bij de betekenisvorming. Geluid kan de betekenis die een beeld oproept onderstrepen, maar ook de interpretatie van de beelden sturen [5].
LEGENDS OF THE FALL - soundtrack
James Horner & London Symphony Orchestra
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=A_0PJRnJwDo
James Horner & London Symphony Orchestra
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=A_0PJRnJwDo
Bronnen:
1. blogbericht 3 en 4 http://www.collegesbeeldcultuur2012marlies.blogspot.nl/
2. Commissie Genetische Modificatie (n.d.) Termen en begrippen. Bilthoven : Cogem.
Gedownload van: http://www.cogem.net/index.cfm/nl/qa/termen-begrippen/begrip/paradigma
3. Herman, L & B. Vervaeck (2009) Vertelduivels : handboek verhaalanalyse. Antwerpen : Vantilt
4. Prunes, M., Raine, M. & Litch, M. (2002) Film Analysis Guide. New Haven, CT : Yale University.
Gedownload van: http://classes.yale.edu/film-analysis/
5. Baest, A. van (z.j.) Film en geluid. In: Eview 02-1
Gedownload op 23-9-2012 van: http://www.tilburguniversity.edu/
Geen opmerkingen:
Een reactie posten